ವಿಭಾಗಗಳು
ಆಚಾರ-ವಿಚಾರ - Rituals ಲೇಖನಗಳು

ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ವ್ರತ

ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಸ್ವಾಮಿ
ಇಂದು ಭಾನುವಾರ. ನಾಳೆಗೆ ಆಶ್ರಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ವರುಷ ಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕೈ ಕಾಲು ಆಡದ ಆ ಮಗುವು ಕಣ್ಣು ಬಿಡಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅದರೆ ಒಳಿತಿಗೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನುಳಿದ ಮಕ್ಕಳ ಸೌಖ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಇ-ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ವ್ರತವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವೆ.

ಎಲ್ಲರಿಂದಲೂ ಸರ್ವ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಪೂಜಿಸುವ ದೇವರು ಮೊದಲಿಗೆ ಗಣಪತಿಯಾದರೆ, ನಂತರ ಬರುವುದು ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಸ್ವಾಮಿ. ಹೇಗೆ ಗಣಪತಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಲು ಕಾಲ, ದಿನ, ನಕ್ಷತ್ರ, ತಿಥಿ ನೋಡಬೇಕಿಲ್ಲವೋ ಹಾಗೆಯೇ ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಮಾಡಲೂ ಏನನ್ನೂ ನೋಡಬೇಕಿಲ್ಲ. ಕೆಲವರು ಪ್ರತಿ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ವ್ರತವನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಪ್ರತಿ ಭಾನುವಾರವೂ ಮಾಡುವರು. ಹಲವಾರು ಜನಗಳು ಏನೇ ವಿಶೇಷವಿದ್ದರೂ ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಸ್ವಾಮಿಯ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡುವರು. ಗುರುಪೂರ್ಣಿಮೆ, ಷಷ್ಠ್ಯಬ್ಧಿ ಪೂರ್ತಿ ಶಾಂತಿ, ಹುಟ್ಟಿದ ಹಬ್ಬದ ದಿನ – ಹೀಗೆ ಏನೇ ಶುಭ ಕಾರ್ಯಗಳಿದ್ದರೂ ಅಂದು ಸತ್ಯನಾರಾಯಣಸ್ವಾಮಿಯ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡುವರು. ಪೂಜಿಸುವ ದಿನದಂದು ಪ್ರದೋಷಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮನೆಯೊಳಗೆ, ನದೀ ತೀರದಲ್ಲಿ, ದೇವಸ್ಥಾನ, ಅಶ್ವತ್ಥ ವೃಕ್ಷದ ಕೆಳಗೆ ಅಥವಾ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ಬಂಧು ಮಿತ್ರರೊಡಗೂಡಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವುದು ವಾಡಿಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.

ಮದುವೆಯಾದ ಹೊಸತರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಮಾಡುವ ವ್ರತವಿದು. ಕೆಲವರು ಸ್ವಾಮಿಯ ಚಿತ್ರಕೆ ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಒಂಟಿ ಕಲಶವನ್ನೂ ಮತ್ತೂ ಕೆಲವರು ಜೋಡಿ ಕಲಶಗಳನ್ನೂ ಇಟ್ಟು ಪೂಜಿಸುವರು. ಪೂಜಿಸುವವರು ಶುಚಿರ್ಭೂತರಾಗಿ, ಮೊದಲು ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಶುಭ್ರವಾಗಿಸಿ, ಶ್ರೀ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ, ಈ ವ್ರತವನ್ನು ನಿರ್ವಿಘ್ನವಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಡಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುವರು. ಗಣಪತಿ ಆರಾಧನೆಯ ನಂತರ ನವಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಅರ್ಚಿಸುವರು. ಅದಾದ ನಂತರ ಶ್ರೀ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡುವರು.

ನವಗ್ರಹ ಪೂಜಾ ವಿಧಾನ

navagraha.jpg

ನವಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿಡುವ ಬಗೆ

ವಾಯುವ್ಯ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಬುಧ ಗ್ರಹದ ಸೂಚನೆಯಾಗಿ ಹೆಸರು ಕಾಳು ಅಥವಾ ಬೇಳೆ
ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಶುಕ್ರ ಗ್ರಹವಾಗಿ ಅವರೆಕಾಲು ಅಥವಾ ಬೇಳೆ
ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಚಂದ್ರ ಗ್ರಹವಾಗಿ ಅಕ್ಕಿ
ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಕುಜಗ್ರಹವಾಗಿ ತೊಗರಿಬೇಳೆ
ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಕೇತು ಗ್ರಹವಾಗಿ ಹುರುಳಿ
ದಕ್ಷಿನ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಶನಿಗ್ರಹವಾಗಿ ಕರಿ ಎಳ್ಳು
ನೈಋತ್ಯ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ರಾಹುಗ್ರಹವಾಗಿ ಉದ್ದಿನ ಕಾಳು ಅಥವಾ ಬೇಳೆ
ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಗುರುಗ್ರಹವಾಗಿ ಕಡಲೆ ಕಾಳು ಅಥವಾ ಬೇಳೆ
ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಾಗಿ ಗೋಧಿಯನ್ನೂ ಇಡುವುದು ಸಂಪ್ರದಾಯ.
ಮಧ್ಯ ಬಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಲದ ಅಚ್ಚನ್ನೂ ಇಡುವರು.
ಇವುಗಳಿಗೆ ಪೂಜಿಸಿ ದಕ್ಷಿಣೆಯ ಸಮೇತವಾಗಿ ದಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ನವಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಮಾಡಿದಂತೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.
ಮುಂದೆ ಧೂಪ, ದೀಪಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ನೈವೇದ್ಯ ಇಟ್ಟು ಮಹಾಮಂಗಳಾರತಿಯನ್ನು ಮಾಡುವುದು ರೂಢಿ. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದಾನ ಕೊಡುವುದು.

ಫಲ ಪುಷ್ಪ ತಳಿರು ತೋರಣಗಳಿಂದ ಮಂಟಪವನ್ನು ಸಿಂಗರಿಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಬೆಳ್ಳಿಯ ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಶವನ್ನು ಇಡುವರು.

pooja-samagri.jpg

ಕಲಶ ಪೂಜೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವ ಮಂತ್ರ :
ಈ ಕಲಶವನ್ನು ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿಗೆ (ವರುಣನ ಸ್ಥಾನ) ಇಟ್ಟು, ಮೊದಲು ಅದಕ್ಕೆ ಪೂಜಿಸುವರು. ಅದರೊಳಗೆ ಪೂಜೆಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬೇಕಾಗಿರುವ ನೀರು ಅಂದ್ರೆ ತೀರ್ಥವನ್ನು ಇರಿಸುವರು. ಕಲಶ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಬಂಧಿಸಿಡುವ ಸಂಕೇತ. ಪೂಜೆ ಅಥವಾ ಹೋಮಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರ ಹೊಮ್ಮುವ ಎಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನೂ ಸೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ಅದಕ್ಕಿರುತ್ತದೆ. ಅದರಿಂದಲೇ ಅದರಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದ ನೀರನ್ನು ಎಲ್ಲ ಸಾಮಗ್ರಿ ಮತ್ತು ಜನರ ಮೇಲೂ ಸಿಂಪಡಿಸುವರು. ಇನ್ನು ಮಾವಿನ ಎಲೆ ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಗಳು ವೃದ್ಧಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವರು. ಜುಟ್ಟು ಇರೋ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಬೇಕು ಅನ್ನೋದು ಅದು ಕಲಶದ ಮೇಲೆ ಭದ್ರವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲಿ ಅಂತಷ್ಟೇ ಹೊರತು ಇನ್ಯಾವ ಅರ್ಥವೂ ಇಲ್ಲ, ಅನ್ಸತ್ತೆ. ೫ ಅಥವಾ ೭ ಮಾವಿನ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಇರಿಸುವರು. ಬೆಸ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಟ ಅನ್ನುವರು. ಒಂದು ಅಥವಾ ಮೂರು ಅಶುಭದ ಸಂಕೇತ. ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಮನೆ ಬಿಡುವಾಗ ಪಂಚಮಿ ಮತ್ತು ಸಪ್ತಮಿ ದಿನಗಳು ಒಳ್ಳೆಯದು ಅನ್ನುತ್ತಾರಲ್ಲ ಹಾಗೆ. ಇನ್ನು ಕಲಶದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲುಸಕ್ಕರೆ, ಬಾದಾಮಿ, ಖರ್ಜೂರ ಇತ್ಯಾದಿ ಒಣ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹಾಕುವರು. ಯಾಕೆ ಅಂದ್ರೆ ಹನ್ನುಗಳನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದರೆ ಅದು ಬೆಳೆಯಲಿ ಅಂತ ಅಷ್ಟೆ. ಹಸಿ ಹಣ್ಣು ಹಾಕಿದರೆ ಕೊಳೆಯಬಹುದು ಅಂತ ಒಣ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹಾಕುವರು. (ಕಳಶವನ್ನು ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೋಲಿಸಬಹುದು – ಅದಕ್ಕೇ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದು). ಕಲಶವನ್ನು ಅಕ್ಷಯ ಪಾತ್ರೆ ಎಂದೂ ತಿಳಿಯುವರು. ದೇವತಾ ಪೂಜೆಗೆ ಮುನ್ನ ಕಲಶದಲ್ಲಿ ಹಾಕುವ ನೀರನ್ನು ಗಂಗೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯುವರು. ಏಕೆಂದರೆ ಗಂಗಾನದಿ ಜೀವಂತ ನದಿ. ಅದು ಎಂದೂ ಬತ್ತುವುದಿಲ್ಲ. ಮಾನವ ಕುಲಕ್ಕೆ ಶಕ್ತಿ ನೀಡುವ ಪಂಚ ಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಅದಕ್ಕೇ ನಿಸರ್ಗವೇ ದೈವ ಎಂತಲೂ ಹೇಳಬಹುದು.

ಕಲಶ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಆದ ನಂತರ ದ್ವಾರಪಾಲಕರಿಗೆ ಪೂಜಿಸುವರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವ ಮಂತ್ರ.
ಪೂರ್ವದ್ವಾರೇ – ದ್ವಾರಶ್ರಿಯೇ ನಮ: – ಜಯಾಯ ನಮ:, ವಿಜಯಾಯ ನಮ:
ದಕ್ಷಿಣದ್ವಾರೇ – ದ್ವಾರಶ್ರಿಯೇ ನಮ: – ನಂದಾಯ ನಮ:, ಸುನಂದಾಯ ನಮ:
ಪಶ್ಚಿಮದ್ವಾರೇ – ದ್ವಾರಶ್ರಿಯೇ ನಮ: – ಬಲಾಯ ನಮ:, ಪ್ರಬಲಾಯ ನಮ:
ಉತ್ತರದ್ವಾರೇ – ದ್ವಾರಶ್ರಿಯೇ ನಮ: – ಕುಮುದಾಯ ನಮ:, ಕುಮುದಾಕ್ಷಾಯ ನಮ:
ಮಧ್ಯೇ ನವರತ್ನ ಖಚಿತ ದಿವ್ಯ ಸಿಂಹಾಸನೋಪರಿ ಶ್ರೀ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣಸ್ವಾಮಿನೇ ನಮ: – ದ್ವಾರಪಾಲಕ ಪೂಜಾಂ ಸಮರ್ಪಯಾಮಿ.

ತದನಂತರ ಪೀಠಪೂಜೆ –

ಪೀಠಸ್ಯಧೋಭಾಗೇ – ಆಧಾರ ಶಕ್ತೈನಮ: – ಕೂರ್ಮಾನ ನಮ:
ದಕ್ಷಿಣೇ ಕ್ಷೀರೋದಧಿಯೇ ನಮ: – ಸಿಂಹಾಯ ನಮ:
ಸಿಂಹಾನಸ್ಯ ಆಗ್ನೇಯ ಕೋಣೇ – ಕೂರ್ಮಾಯ ನಮ:
ನೈಋತಿಕೋಣೇ – ಜ್ಞಾನಾಯ ನಮ:
ವಾಯವ್ಯಕೋಣೇ – ವೈರಾಗ್ಯಾಯ ನಮ:
ಈಶಾನ್ಯ ಕೋಣೇ – ಐಶ್ವರ್ಯಾಯ ನಮ:
ಪೂರ್ವದಿಶಿ – ಧರ್ಮಾಯ ನಮ:
ದಕ್ಷಿಣದಿಶಿ – ಜ್ಞಾನಾಯ ನಮ:
ಪಶ್ಚಿಮದಿಶಿ – ವೈರಾಗ್ಯಾಯ ನಮ:
ಉತ್ತರದಿಶಿ – ಅನೈಶ್ಚರಾಯ ನಮ:
ಪೀಠಮಧ್ಯೇ – ಮೂಲಾಯ ನಮ: – ನಾಳಾಯ ನಮ: – ಪತ್ಯೇಭ್ಯೋ ನಮ: – ಕೇಸರೇಭ್ಯೋ ನಮ: – ಕರ್ಣಿಕಾಯೈ ನಮ:
ಕರ್ಣಿಕಾ ಮಧ್ಯೇ – ಸಂ ಸತ್ವಾಯ ನಮ: – ರಂ ರಂಜಸೇ ನಮ: – ತಂ ತಮಸೇ ನಮ:
ಸೂರ್ಯಮಂಡಲಾಯ ನಮ: – ಸೂರ್ಯಮಂಡಲಾಧಿಪತಯೇ – ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ನಮ:
ಸೋಮಮಂಡಲಾಯ ನಮ: – ಸೋಮಮಂಡಲಾಧಿಪತಯೇ – ವಿಷ್ಣವೇ ನಮ:
ವಹ್ನಿಮಂಡಲಾಯ ನಮ: – ವಹ್ನಿಮಂಡಲಾಧಿಪತಯೇ – ಈಶ್ವರಾಯ ನಮ:
ಮಧ್ಯೇ ಶ್ರೀ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಸ್ವಾಮಿನೇ ನಮ: – ಪೀಠಪೂಜಾಂ ಸಮರ್ಪಯಾಮಿ

ನಂತರ ದಿಕ್ಪಾಲಕರಿಗೆ ಪೂಜೆ – ಇಂದ್ರಾಯ ನಮ: – ಅಗ್ನಯೇ ನಮ: – ಯಮುನಾಯ ನಮ: – ನೈಋತ್ಯಾಯ ನಮ: – ವರುಣಾಯ ನಮ: – ವಾಯವೇ ನಮ: – ಕುಬೇರಾಯ ನಮ: – ಈಶಾನಾಯ ನಮ:

ತದನಂತರ ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ತುಪ್ಪ, ಜೇನುತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆಯೊಂದಿಗೆ ಎಳನೀರು, ಗಂಧದ ನೀರು, ಶುದ್ಧ ನೀರಿನಿಂದ ಪಂಚಾಮೃತ ಅಭಿಷೇಕವನ್ನು ಮಾಡುವುದು. ಇದರ ನಂತರ ಶುದ್ಧೋದಕವನ್ನು ಹೂವಿನಿಂದ ಸ್ವಾಮಿಯ ಕಲಶದ ಮೇಲೆ ಪ್ರೋಕ್ಷಿಸುವುದು (ಚಿಮುಕಿಸುವುದು). ಇದಾದ ನಂತರ ಪುರುಷಸೂಕ್ತ ಪಠಿಸುತ್ತಾ ದೇವರಿಗೆ ಮಂತ್ರಾಕ್ಷತೆ, ಹೂವುಗಳ ಪೂಜೆ. ಇದಾದ ನಂತರ ಯಜ್ಞೋಪವೀತ, ಗಂಧ, ಅಕ್ಷತೆ, ಅರಿಶಿನ, ಕುಂಕುಮ, ಸಿಂಧೂರ ಮತ್ತು ಹೂವಿನ ಹಾರವನ್ನು ಸ್ವಾಮಿಯ ಕಲಶಕ್ಕೆ ಏರಿಸುವುದು. ಆಮೇಲೆ, ಹೂವು ಅಕ್ಷತೆ, ಪತ್ರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಂಗ ಪೂಜೆ, ಪುಷ್ಪ ಪೂಜೆ, ಪತ್ರೆ ಪೂಜೆಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸುವುದು. ನಂತರ ಅಷ್ಟೋತ್ತರ ಶತನಾಮಾವಳಿಯನ್ನು ಪಠಿಸಿ ಪೂಜಿಸಿ, ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದು. ಇದಾದ ನಂತರ ಧೂಪ, ದೀಪಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಫಲ ತಾಂಬೂಲವನ್ನು ದೇವರಿಗಿಡುವುದು. ನಂತರ ಮಹಾನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಮಹಾಮಂಗಳಾರತಿಯನ್ನು ಮಾಡುವುದು. ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕಾರವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಆರತಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೆ ನೀಡಿ, ತೀರ್ಥ ಪ್ರಸಾದಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುವುದು. ಇಂದು ಪ್ರಸಾದವೆಂದು ಮಾಡುವ ಸಜ್ಜಿಗೆಯನ್ನು ಸಪಾದ ಭಕ್ಷ್ಯವೆನ್ನುವರು.

sheera1.jpg
ಮಾರನೆಯ ದಿನ ಪುನ:ಪೂಜೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ದೇವರನ್ನು ಕದಲಿಸುವುದು (ಕಲಶವನ್ನು ಅಲ್ಲಾಡಿಸುವುದು).

ದೇಶದ ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಮಾಡುವ ಸರ್ವತ್ರ ಸರ್ವಕಾಲಿಕ ವ್ರತವಿದು

ಓದುಗರೆಲ್ಲರೂ ತೀರ್ಥ ಪ್ರಸಾದಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಶ್ರೀ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಸ್ವಾಮಿಯ ಕೃಪೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಬೇಕೆಂದು ಕೋರುವೆ.