ವಿಭಾಗಗಳು
ಲೇಖನಗಳು

ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ ನೋಟು ಮುದ್ರಣ ಮದ್ದೇ?

40ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ರಾಮಣ್ಣನಿಗೆ 1000 ರೂಪಾಯಿ ಸಂಬಳ ಇದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ 400 ರೂಪಾಯಿಯನ್ನು ಬಾಡಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು, ತಿಂಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ, ದಿನನಿತ್ಯದ ಹಾಲು, ತರಕಾರಿ, ಬಸ್ ಛಾರ್ಜ್ ಎಲ್ಲ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿಯೂ 200 ರೂಪಾಯಿ ಉಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬೆಲೆಗಿಂತ ಅರ್ಧದಷ್ಟಿತ್ತು. ಅದೇ ಈಗ ರಾಮಣ್ಣನಿಗೆ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಸಂಬಳ ಬಂದರೂ ಆಗಿನ ನೆಮ್ಮದಿ ಜೀವನ ಈಗಿಲ್ಲ. ಅದೂ ಅಲ್ಲದೇ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ನೆರೆಹೊರೆಯವರಂತೆ ಬದುಕುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ. ತನಗಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಮನೆಯವರ ಒತ್ತಾಯದ ಮೇರೆಗೆ. 40 ವರ್ಷಗಳ ಯಾವ ವಸ್ತು ಐಷಾರಾಮಿ ಎನ್ನುವಂತಿತ್ತೋ, (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಟಿವಿ, ಫ್ರಿಜ್, ಕಾರು, ಸ್ವಂತ ಮನೆ ಇತ್ಯಾದಿ) ಅವೆಲ್ಲವೂ ಈಗ ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ ಎನ್ನುವಂತಾಗಿದೆ.
ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆ ಪೆಟ್ರೋಲ್‍ನಷ್ಟೇ ಆಗಿದೆ. ಆಗ ಇದ್ದ ಬೆಲೆ ಇಂದಿರುವ ಬೆಲೆಗೆ, ಊಹಿಸಲೂ ನಿಲುಕದು. ಅದೂ ಅಲ್ಲದೇ ಅಂದಿನ ಐಶಾರಾಮಿ ಎನ್ನುವ ವಸ್ತುಗಳು ಇಂದು ಅವಶ್ಯಕ ಎನ್ನುವಂತಾಗಿದೆ. ಅಂದು ಎಷ್ಟು ಜನಗಳ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರು ಇತ್ತು ಈಗೆಷ್ಟು ಜನರಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಬೇಡಿಕೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಪೂರೈಕೆಯೂ ಆಗಬೇಕು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಆ ವಸ್ತುವಿನ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು.

ಈಗೀಗ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ, ಟೊಮೆಟೊ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ, ಬಸ್ ದರ ಏರಿಕೆ, ಇತ್ಯಾದಿ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಸುದ್ದಿಗಳು ಮಾಮೂಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಹಿಂದೆಯೇ, ವೇತನ ಏರಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ ಕೂಗಾಟ, ತುಟ್ಟಿ ಭತ್ಯೆ ಏರಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸುದ್ದಿಗಳೂ ಮಾಮೂಲಾಗಿದೆ. ವಿದೇಶಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ರೂಪಾಯಿಯ ಬೆಲೆಯೂ ಕುಸಿಯುತ್ತಿದೆ. ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಏಕಾಗುತ್ತಿದೆ? ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ನೀಗಿಸಲು, ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ನೋಟುಗಳ ಮುದ್ರಣ ಯಾಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇದು ಜನ ಸಾಮಾನ್ಯರ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಹೌದೋ ಅಲ್ವೋ!?

ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಏಕಾಗುತ್ತಿದೆ? ಬೇಡಿಕೆ ಜಾಸ್ತಿ ಆಗಿ, ಪೂರೈಕೆ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಆದರೆ, ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಆಗುವುದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬೇಡಿಕೆ ಅಷ್ಟೇ ಇದ್ದರೂ, ಪೂರೈಕೆ ಸಮನಾಗಿದ್ದರೂ, ವಿದೇಶೀ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ದರಗಳು ಸಮನಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದೆಷ್ಟೇ ದರ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರೂ, ಜನಗಳು ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುವಂತಿದ್ದರೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಿಗರೇಟ್, ಗುಟ್ಕಾ, ಮದ್ಯ ಇತ್ಯಾದಿ ಅವಶ್ಯಕವಲ್ಲದ ವಸ್ತುಗಳು) ಸರಕಾರದ ಬೊಕ್ಕಸ ತೂಗಿಸಲು, ಅದರ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಏರಿಸುವುದು.

ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ತಾಳೆಪಟ್ಟಿ (ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಶೀಟ್) ನೋಡಿದರೆ, ದೇಶದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ದೇಶದ ಬಜೆಟ್ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಮುನ್ನಾ ದಿನ ಎಕಾನಮಿಕ್ ಸರ್ವೆ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಆರ್ಥಿಕ ಆಗುಹೋಗುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ನಂತರದ ದಿನ ಬಜೆಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಬರುವ ವರ್ಷದ ಆರ್ಥಿಕ ಆಗುಹೋಗುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ತಾಳೆಪಟ್ಟಿಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಾಗಿ (ಲಯಾಬಿಲಿಟೀಸ್) ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ನೋಟುಗಳಿದ್ದರೆ (ನೋಟ್ಸ್ ಇನ್ ಸರ್ಕುಲೇಶನ್), ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ ಸ್ವತ್ತುಗಳಾಗಿ ಸರಕಾರೀ ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್/ ಬಾಂಡ್ ಮತ್ತು ವಿದೇಶೀ ಹೂಡಿಕೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೂಡಿಕೆ ಜಾಸ್ತಿ ಮಾಡಿದರೆ, ನೋಟುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡಬಹುದು. ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಹಾಗೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ (ಕೃಷಿ, ಕೈಗಾರಿಕೆ ಇತ್ಯಾದಿ), ವಿದೇಶೀ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ರೂಪಾಯಿಯ ಬೆಲೆ ಕಡಿಮೆ ಆಗಬಹುದು ಮತ್ತು ಹಣದುಬ್ಬರ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು. ಇದು ದೇಶದ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಒಳಿತಲ್ಲ. ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಸ್ವಾಮ್ಯತೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆದಾಯವನ್ನು (ಲಾಭ ಎನ್ನುವಂತಿಲ್ಲ) ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗುವುದು. ಹೆಚ್ಚು ಆದಾಯವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದು, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಚೆನ್ನಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದರ ಸಂಕೇತ.

1985ರಿಂದ 1991ರವರೆಗಿನ ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಗಲ್ಫ್ ಯುದ್ಧದ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ನಮ್ಮ ದೇಶ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ದೇಶದ ವಿದೇಶೀ ವಿನಿಮಯ ರಿಸರ್ವ್ (ಫಾರಿನ್ ಎಕ್ಸ್‍ಚೇಂಜ್ ರಿಸರ್ವ್) ಮೂರು ವಾರಗಳ ಆಮದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಕಾಗುವಂತಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕಷ್ಟಕಾಲದಿಂದ ಹೊರಬರಲು ದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾಗವಾದ 47 ಟನ್ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೇಂಡ್‍ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 20 ಟನ್ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಯೂನಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಸ್ವಿಟ್‍ಜರ್ಲೇಂಡ್ನಲ್ಲಿ ಅಡವಿಡಬೇಕಾಯಿತು. ಅದರ ಬದಲಿಗೆ 600 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರನ್ನು ಐ.ಎಂ.ಎಫ್.ನಿಂದ ಸಾಲ ಪಡೆಯಿತು.

ಆದರೆ ಈಗ ಆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೂಡಿಕೆ ವಿದೇಶಿ ಬಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್‍ಗಳಲ್ಲೇ ಇದೆ.

ಆದರೂ ಒಂದು ಸಮಾಧಾನದ ವಿಷಯವಿದೆ. ಈ ದೇಶದ ಎಲ್ಲ ಜನತೆಯೂ ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿದರೆ, ಯಾವ ದೇಶಕ್ಕೂ ಕಡಿಮೆ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಉತ್ತುಂಗಕ್ಕೆ ಏರಬಲ್ಲದು. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಯುವ ಜನತೆಯ ಸಂಖ್ಯೆ ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಯುವ ಶಕ್ತಿ ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿದರೆ ಏನನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಬಲ್ಲದು. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ವಿದೇಶೀ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ವಿನಿಮಯಕ್ಕಾಗಿ ರೂಪಾಯಿ ಬದಲಿಗೆ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಬದಲಿಸುವಂತಾದರೆ ನಮ್ಮ ದೇಶ ಇತರ್ರ ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಮೇಲ್ಪಂಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇರಬಹುದು. ದೇಶದಲಿ ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿರುವ ಚಿನ್ನ 642 ಟನ್ ಆದರೆ, ದೇಗುಲಗಳಲ್ಲಿ, ಮನೆ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಚಿನ್ನ ಊಹೆಗೂ ಮೀರಿದ್ದು. ನಮ್ಮದು ಬಡ ದೇಶವಲ್ಲ, ಅತಿಯಾದ ಶ್ರೀಮಂತರೂ, ಅತಿಯಾದ ಬಡವರೂ ಇರುವ ದೇಶ. ದೇಶ ಆಳುವವರು ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿದರೆ, ಎಂದಿಗೂ ಭಾರತ ಒಂದನೇ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬಹುದು.

ವಿಭಾಗಗಳು
ಲೇಖನಗಳು

ಅತಿಯಾಸೆ ಗತಿ ಕೇಡು

ಅತಿಯಾಸೆ ಗತಿ ಕೇಡು

ನಮ್ಮ ಕಥಾ ನಾಯಕ ಭಾಸ್ಕರ ಮತ್ತು ಖಳ ನಾಯಕ ವಿಕ್ಟರ್ ರೇಗೊ. ಇದು 1980 ಮತ್ತು 1990 ದಶಕದಲ್ಲಿನ ಸಮಯ. ಇಬ್ಬರೂ ಶೇರ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಈಜಾಡುತ್ತಿದ್ದವರು. ರೇಗೊ ಇದರಲ್ಲಿ ಶೇರ್ (ಸಿಂಹ) ಆಗಿದ್ದರೆ, ಭಾಸ್ಕರ ಈಗಿನ್ನೂ ಕಣ್ಣು ಬಿಡುತ್ತಿರುವ ಕಬ್(ಮರಿ ಸಿಂಹ). ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಬಹಳ ಬೇಗ ಶ್ರೀಮಂತರಾಗುವ ಬಯಕೆ. ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಟಿತ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಗುಮಾಸ್ತೆಗಳಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಮೊದಲೊಂದು ಸಣ್ಣ ಪೀಠಿಕೆ. ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಸ್ಕ್ಯಾಮ್ ಅರ್ಥಾತ್ ಹರ್ಷದ್ ಮೆಹ್ತಾ ಹೆಸರನ್ನು ಕೇಳದವರಿಲ್ಲ. ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಸಣ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಕೊಡುವೆ. ಮೋಸ ಮಾಡುವವರೆಲ್ಲರೂ ಜಾಣರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆಲ್ಲೋ ಒಮ್ಮೆ ಎಡವಿಬಿಡುವರು. ಎಡವಿಬಿದ್ದರೆ ಮತ್ತೆ ಏಳಲಾಗದಂತೆ ಆಗುವುದು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆಲ್ಲಾ ಸರಕಾರೀ ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಮಾರುವ ಇಲ್ಲವೇ ಕೊಳ್ಳುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಆತ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ಅರ್ಥಾತ್ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ದಲ್ಲಾಳಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ತಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ಠೇವಣಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಎರಡು ವಾರಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಶುಕ್ರವಾರದಂದು ಸರಕಾರೀ ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತು. ಯಾರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಇದ್ದು ಯಾರಿಗೆ ಬೇಕಿದೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಕೆಲವೇ ಘಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿದು ಮಾರುವ ಅಥವಾ ಕೊಳ್ಳುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ದಲ್ಲಾಳಿಗಳ ಮೊರೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಹರ್ಷದ್ ಮೆಹ್ತಾ ಬಹಳ ಚಾಣಾಕ್ಷ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ದಲ್ಲಾಳಿಯಾಗಿದ್ದ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳೆಲ್ಲವುಗಳ ಕ್ಷಮತೆ ಇವನಿಗೆ ಗೊತ್ತಿತ್ತು. ಯಾವ ಯಾವ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟೆಷ್ಟು ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಬೇಕು, ಯಾರಿಂದ ಯಾರಿಗೆ ಮಾರಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಲಹೆ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವಾಗ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣ ಇರುವುದೆಂದು ತಿಳಿದು, ತನ್ನ ಖಾತೆಗೆ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಅರ್ಥಾತ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್‍ಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಖಾತೆಗೆ ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ. ಅದನ್ನೇ ಶೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿ ತನಗೆ ಬೇಕಾದ, ತನಗೆ ಹತ್ತಿರವಾದ ಕಂಪನಿಗಳ ಶೇರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ, ಆ ಶೇರುಗಳನ್ನು ದರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಆ ಕಂಪನಿಗಳು ನಷ್ಟವನ್ನೇ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಶೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಜೋರಿನ ದಂಧೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಈ ವಿಷಯ ಜನ ಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಅರ್ಥ ಆಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

ಇನ್ನು ನಮ್ಮ ಕಥೆಯ ಕಡೆ ನೋಡೋಣ. ರೇಗೊಗೆ ಶೇರು ದಲ್ಲಾಳಿಗಳ ಪರಿಚಯವಿತ್ತು. ಮರುದಿನ ಯಾವ ಶೇರು ಎಷ್ಟು ಬೆಲೆಗೆ ಮಾರಾಟ ಆಗುವುದೆಂದು ಮೊದಲೇ ತಿಳಿದು ಮುನ್ನಾದಿನವೇ ಖರೀದಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ. ಹಣ ಕಡಿಮೆ ಆದರೆ, ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರುಗಳಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ. ತನ್ನ ಮನೆಯ ಕಡೆ ಅವನಿಗೆ ಗಮನವೇ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಂಬಳ ಬಂದ ತಕ್ಷಣ ಅದನ್ನು ಮನೆಗೂ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗದೇ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಶೇರುಗಳಿಗೆ ತೊಡಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಪತ್ನಿ ಮನೆಯ ಹತ್ತಿರವೇ ಒಂದು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಪತಿ ಬಹಳ ಬೇಗ ಶ್ರೀಮಂತನಾಗಲೆಂದು ಅವಳೂ ಅವನ ಕೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿ ಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ತನಗೆ ಬಂದ ಸಂಬಳದಿಂದಲೇ ಸಂಸಾರವನ್ನು ತೂಗಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.

ರೇಗೋ ಕೈನಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಾದರೂ ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಹೊಂದಿಸುವಂತಹ ಶಕ್ತಿ ಇತ್ತು. ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ್ದ ಭಾಸ್ಕರನಿಗೂ ತಾನೂ ಅವನಂತಯೇ ಆಗಬೇಕೆಂಬ ಹಂಬಲ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು. ಇತ್ತ ಹತ್ತು ರೂಪಾಯಿನ ಶೇರುಗಳು ಹತ್ತು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ರೇಗೋಗೆ ಆಸೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಎಲ್ಲರ ಕಡೆಯಿಂದಲೂ ಸಾಲ ಪಡೆದು ಶೇರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಹಾಗೆಯೇ ಭಾಸ್ಕರನನ್ನೂ ತನ್ನ ಜೊತೆಗೆ ಸೇರುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದ್ದ. ಅತ್ತ ಭಾಸ್ಕರ ತನ್ನ ಊರಾದ ನಾಗರಕೋಯಿಲ್‍ನಲ್ಲಿದ್ದ ಮನೆ, ಜಮೀನುಗಳನ್ನು ಮಾರಿ ಬಂದ ಹಣವನ್ನು ಶೇರುಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿದ್ದ.

1992ರಲ್ಲಿ ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಸ್ಕ್ಯಾಮ್ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದದ್ದೇ ತಡ, ಎಲ್ಲ ಶೇರುಗಳ ಬೆಲೆಗಳೂ ನೆಲ ಕಚ್ಚಿದ್ದವು. ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ನಿಜ ರೂಪವನ್ನು ಶೇರುಗಳ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿದ್ದವು. ಮೆಹ್ತಾನ ಮೇಲೆ ವಿಚಾರಣೆ ಶುರು ಆಗಿತ್ತು. ತಲೆ ಎತ್ತಲಾಗದ ರೇಗೋ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ಇತ್ತು, ಬಂದ ಹಣದಲ್ಲಿ ಸಾಲವನ್ನು ಅರ್ಧ ಭಾಗ ತೀರಿಸಿ, ಇನ್ನರ್ಧ ಭಾಗ ತೀರಿಸಲೋಸುಗ ಮಾರವಾಡಿಯ ಹತ್ತಿರ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದ. ಅವನ ಪತ್ನಿಯ ಮೇಲೆ ವಿಪರೀತ ಸಾಲದ ಹೊರೆ. ಆಕೆಯೂ ತನ್ನ ಮನೆಯವರ ಕಡೆಯಿಂದ ಕಡವನ್ನು ಪಡೆದು, ದಿನ ದೂಡುವಂತೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು. ಇತ್ತ ಭಾಸ್ಕರನು ತನ್ನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ಇತ್ತರೂ ಬಂದ ಹಣದಲ್ಲಿ ಸಾಲ ತೀರಿಸಲಾಗದೇ, ಕುಟುಂಬದವರ ಹೀಗಳಿಕೆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಲಾಗದೇ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಶರಣಾಗಿದ್ದ.

ಓಹ್! ಇದೊಂದು ನಿಜವಾದ ಘಟನೆ. ಅದಕ್ಕೇ ಅಲ್ವೇ! ದೊಡ್ಡವರು ಹೇಳೋದು, ಹಾಸಿಗೆ ಇದ್ದಷ್ಟು ಕಾಲ ಚಾಚು ಅಂತ.